معامله نفت خام برنت در سطح بالای ۱۰۰ دلار، بر اساس قیمتگذاری فعلی بازار، به شوک شبیه دهه ۱۹۷۰ منجر نشده است. بازار در حال حاضر احتمال درگیری کوتاهمدت و کاهش قیمت نفت در ادامه را در قیمتها لحاظ کرده است.
منحنی قراردادهای آتی (فیوچرز) برنت بهشدت در وضعیت «بکواردیشن» است؛ یعنی قراردادهای ۶ و ۱۲ ماهه با قیمتی بهمراتب پایینتر از قیمت نقدی (اسپات) معامله میشوند. این قیمتگذاری یعنی بازار انتظار دارد طی ماههای آینده قیمتها عقبنشینی کند.
بکواردیشن نشانه جهش موقتی است
در سال ۲۰۲۲، قراردادهای آتی ۶ماهه برنت به بالای ۱۰۰ دلار برای هر بشکه رسید؛ یعنی بازار انتظار اختلال بلندمدتتری در عرضه نفت داشت. اما در جهش فعلی بالای ۱۰۰ دلار، منحنی آتی همان الگو را نشان نمیدهد.
هماکنون قیمت برنت از ۱۰۰ دلار برای هر بشکه عبور کرده، اما بازار آتی علامت میدهد این جهش موقتی و ناشی از یک تنش کوتاهمدت است. بازار در «بکواردیشن» شدید قرار دارد؛ یعنی قیمت تحویل در آینده خیلی کمتر از قیمت فعلی است. برای نمونه، قرارداد مه ۲۰۲۶ نزدیک ۱۰۵ دلار است، در حالی که قرارداد تحویل اکتبر ۲۰۲۶ نزدیک ۹۲ دلار معامله میشود.
این ساختار نشان میدهد معاملهگران در هفتههای آینده میتوانند از «اسپرد تقویمی نزولی» استفاده کنند؛ یعنی قرارداد نزدیکتر (ماه جلویی) را که گرانتر است بفروشند و همزمان یک قرارداد با سررسید دورتر را که ارزانتر است بخرند. اگر فاصله قیمتها طبق انتظار کم شود، از این اختلاف سود میگیرند. این روش عملاً روی این باور بازار شرط میبندد که «حق بیمه ریسک ژئوپلیتیک» (بخشی از قیمت که صرفاً بهخاطر خطرات سیاسی/جنگی اضافه شده) کاهش پیدا میکند.
در بازار «آپشن/اختیار معامله» (قراردادی که حقِ خرید یا فروش را با قیمت مشخص تا تاریخ مشخص میدهد)، برخی معاملهگران ممکن است «اسپرد کال بیرون از پول» بفروشند؛ یعنی دو اختیار خرید با قیمتهای بالاتر از قیمت فعلی (که فعلاً در سود نیستند) را بهصورت ترکیبی بفروشند تا «پریمیوم» یا همان مبلغ دریافتی از فروش اختیار را دریافت کنند، با این فرض که رشد قیمت فضای زیادی ندارد. راه دیگر، خرید «آپشن فروش/پوت» با سررسید تابستان است؛ یعنی حق فروش در آینده را میخرند تا اگر قیمتها به سمت سطوحی که منحنی آتی نشان میدهد افت کرد، سود کنند (اما هزینه اولیه این روش بیشتر است).
این موضوع چه اثری بر ریسک رکود تورمی دارد
در نگاه مقایسهای با ۲۰۲۲، آن زمان حتی قراردادهای آتی ۶ماهه برنت هم بالای ۱۰۰ دلار رفته بود و بازار یک شوک پایدار را قیمتگذاری میکرد. امروز هرچند بکواردیشن مهم است، اما به شدت رکوردهای آن دوره نیست؛ یعنی نگرانی درباره اختلال بلندمدت عرضه کمتر است. ریسک اصلی این معاملات این است که اگر بازار اشتباه کند و درگیری تشدید شود، کل منحنی قیمتها بالاتر جابهجا میشود.
باور بازار به موقتی بودن جهش نفت، عامل مهمی است که مانع از شکلگیری ترس گستردهتر از «رکود تورمی» (ترکیب رشد اقتصادی ضعیف/رکود با تورم بالا) شده است، حتی با وجود گزارشهای تورمی که هنوز پایین نیامدهاند. تازهترین داده «CPI/شاخص قیمت مصرفکننده» (معیار رایج سنجش تورم) برای مارس ۲۰۲۶ رقم بالای ۳.۸٪ را نشان داد، اما نبودِ شوک پایدار انرژی باعث شده نگرانیها مهار شود. تا زمانی که منحنی نفت در بکواردیشن بماند، احتمالاً اجازه نمیدهد سایر داراییها بدترین سناریوی اقتصادی را با شدت بالا در قیمتها لحاظ کنند.