رابوبانک سناریوی پایه‌ای را در نظر گرفته که در آن تنگه هرمز تا سه ماه به وضعیت عادی بازنمی‌گردد؛ در نتیجه، آسیب از سمت عرضه ادامه می‌یابد و بخش بزرگی از جریان جهانی نفت و گاز محدود می‌ماند. این بانک همچنین به ریسک گسترش جنگ، تأخیر در پاکسازی مسیر و احتمال دخالت بازیگران خارجی اشاره می‌کند که مجموع آن‌ها به معنای کمبود انرژی و ضرورت بازنگری در پیش‌بینی‌های اقتصاد کلان و کالاهاست.

یک سازوکار «نفت در برابر نفت» می‌تواند برای ایران ارز خارجی (درآمد ارزی به ارزهای معتبر مثل دلار و یورو) ایجاد کند، اما وقتی ۱,۵۵۰ کشتیِ متوقف‌شده پشت هرمز بتوانند حرکت کنند، اهرم فشار ایران را تضعیف می‌کند؛ چون آن زمان یک افزایش یک‌باره عرضه انرژی به بازار وارد می‌شود. از نظر اجرایی، پاکسازی مین‌ها (مین‌روبی) ممکن است بیش از ۳۰ روز طول بکشد؛ برخی برآوردها این فرایند را شش هفته می‌دانند، یعنی حتی با فرض‌های خوش‌بینانه بازگشایی در میانه ژوئیه. مسیر دوم می‌تواند کمک متحدان آمریکا برای بازگشایی تنگه باشد که شاید زمان را کوتاه کند، اما ریسک تلافی و درگیری گسترده‌تر را بالا می‌برد؛ ۱۹ مه گزارش شد اعضای ناتو در حال بررسی نقش‌آفرینی هستند، اگر تنگه تا ژوئیه بسته بماند.

—

چشم‌انداز بازار و ریسک‌های امنیت انرژی

به نظر ما سناریوی پایه جدید این است که تنگه هرمز تا سه ماه به حالت عادی برنمی‌گردد و یک شوک پایدار در عرضه انرژی ایجاد می‌شود. این چشم‌انداز یعنی در هفته‌های آینده باید انتظار تغییر چشمگیر قیمت‌ها به‌دلیل افزایش ریسک در بازارهای انرژی را داشت. واکنش اصلی باید آماده‌بودن برای دوره‌ای طولانی از قیمت‌های بالاتر نفت و گاز باشد.

این احتمال بسته‌ماندن مهم است چون تنگه گلوگاه عبور نزدیک به ۲۰٪ مصرف جهانی نفت است. اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) گزارش داده در سال ۲۰۲۳ روزانه بیش از ۲۱ میلیون بشکه انواع مایعات نفتی از آن عبور کرده است. اختلالی در این ابعاد راه‌حل فوری ندارد، چون ظرفیت مازاد تولید جهان (توان تولید اضافی که می‌توان سریع وارد بازار کرد) برای جبران چنین کمبود بزرگ و ناگهانی کافی نیست. ما این وضعیت را تهدید مستقیم برای امنیت انرژی جهانی می‌دانیم.

—

جایگیری راهبردی و سابقه تاریخی

بنابراین، ما ایجاد موقعیت خرید (قرار گرفتن در سمت سود از رشد قیمت) در قراردادهای آتی نفت خام را با تمرکز بر قراردادهای اوت و سپتامبر برنت و WTI باارزش می‌دانیم. خرید اختیار خرید (Call Option: حق خرید در قیمت مشخص تا تاریخ مشخص) نیز راهبردی محتاطانه است تا از رشد قیمت بهره ببرد و در عین حال ریسک محدود بماند. شاخص نوسان‌پذیری نفت خام CBOE (OVX: شاخصی که انتظار نوسان قیمت نفت را از قیمت اختیارها استخراج می‌کند) که در محدوده میانی ۳۰ بوده، احتمالاً جهش می‌کند؛ یعنی «حق‌بیمه اختیار» (هزینه خرید اختیار) به‌زودی به‌طور محسوس بالا می‌رود.

از نظر تاریخی، شوک‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه به جهش‌های شدید قیمت منجر شده‌اند؛ مثل زمانی که پس از حمله ۱۹۹۰ به کویت، قیمت نفت دو برابر شد. این سابقه نشان می‌دهد قیمت‌های فعلی بازار احتمال جهش سریع تا ۱۵۰ دلار برای هر بشکه را دست‌کم گرفته‌اند، اگر تنگه غیرقابل عبور بماند. بسته‌بودن سه‌ماهه بحرانی بسیار شدیدتر از بسیاری از رویدادهای کوتاه‌مدت گذشته خواهد بود.

زمان‌بندی حل‌وفصل بسیار نامطمئن است و شرط‌بندی روی کاهش قیمت در کوتاه‌مدت (موقعیت فروش/دیدگاه نزولی) را به‌شدت پرریسک می‌کند. عملیات مین‌روبی می‌تواند دست‌کم تا میانه ژوئیه طول بکشد و احتمال ورود اعضای ناتو ریسک تشدید نظامی را بالا می‌برد. این یعنی هر افت قیمت انرژی می‌تواند به چشم فرصت خرید دیده شود.

این اختلال فقط به نفت خام محدود نیست و جریان گاز طبیعی مایع (LNG: گازی که با سردکردن به مایع تبدیل می‌شود تا با کشتی حمل شود) را هم به‌شدت تحت فشار می‌گذارد، به‌ویژه در مسیر اروپا و آسیا. بنابراین ما همچنین به موقعیت خرید در قراردادهای آتی گاز طبیعی فکر می‌کنیم و نیز راهبردهای پوشش ریسک در برابر افت کلی بازار. این شامل خرید اختیار فروش (Put Option: حق فروش در قیمت مشخص تا تاریخ مشخص) روی صنایع پرمصرف انرژی مثل خطوط هوایی و تولید سنگین است که با جهش هزینه‌های ورودی آسیب می‌بینند.