بیانپی پاریبا وضعیت مالی دولت اندونزی را پس از سقفگذاری قیمت سوخت و افزایش یارانهها بررسی کرده است. این بانک میگوید اگر نفت برنت (شاخص جهانی قیمت نفت خام) در سال ۲۰۲۶ بهطور میانگین ۹۲ تا ۱۰۰ دلار باشد، هزینه یارانهها میتواند به حدود ۰.۶٪ تولید ناخالص داخلی برسد (تولید ناخالص داخلی یعنی کل ارزش کالاها و خدمات تولیدشده در اقتصاد).
این بانک این وضعیت را با مالزی مقایسه میکند و برآورد میکند هزینهها در آنجا ۰.۲٪ تولید ناخالص داخلی باشد، به شرطی که ارزش پولها نزدیک سطوح فعلی بماند. همچنین هشدار میدهد هر تضعیف بیشتر در برابر دلار آمریکا، هزینه یارانهها را افزایش میدهد.
کسری بودجه اندونزی و ریسکهای تامین مالی
بیانپی پاریبا میگوید کسری بودجه اندونزی (یعنی فاصله بین درآمدهای دولت و هزینههای آن) ممکن است در ۲۰۲۶ از سقف ۳٪ تولید ناخالص داخلی که پارلمان تعیین کرده عبور کند، مگر اینکه هزینههای دیگر کاهش یابد. این بانک اضافه میکند بازار داخلی اندونزی بهاندازه کافی بزرگ نیست که اگر شرایط تامین مالی جهانی سختتر شود (یعنی دسترسی به پول در بازارهای جهانی دشوارتر و گرانتر شود)، نیازهای تامین مالی دولت را پوشش دهد.
این تحلیل نسبت بدهی دولت اندونزی را ۴۰.۵٪ تولید ناخصل داخلی اعلام میکند. همچنین میگوید ساختار بدهی (ترکیب بدهی از نظر ارز، سررسید و نوع دارندگان) در میان کشورهای بررسیشده شکنندهتر است و در برابر بالا رفتن بازدهی بلندمدت آمریکا آسیبپذیر است (بازدهی یعنی نرخ سود اوراق؛ وقتی بالا میرود، تامین مالی گرانتر میشود).
فشار بر مالیه عمومی اندونزی در حال افزایش است، چون نفت برنت اکنون حدود ۹۸ دلار در هر بشکه معامله میشود و این همان سناریوی پرهزینهای است که انتظار میرفت. همزمان، بازدهی اوراق ۱۰ساله آمریکا نزدیک ۴.۷۵٪ مانده و برای کشوری که به تامین مالی خارجی وابسته است فضای سختی ایجاد میکند. تصمیم دولت برای ادامه یارانه سوخت باعث شده کسری بودجه با خطر جدی عبور از سقف قانونی ۳٪ تولید ناخالص داخلی در همین سال روبهرو شود.
فشار مستقیم بر روپیه اندونزی (IDR) روشنتر شده و این ارز اخیراً سطح ۱۶,۵۰۰ در برابر دلار آمریکا را لمس کرده است. نشانههای نگرانی سرمایهگذاران خارجی هم دیده میشود، چون خروج خالص سرمایه از اوراق قرضه دولتی اندونزی (یعنی فروش بیشتر از خرید) از ابتدای آوریل به بیش از ۱.۲ میلیارد دلار رسیده است. معاملهگران ابزارهای مشتقه (قراردادهای مالی که ارزششان از قیمت داراییهای دیگر مثل ارز یا نرخ بهره میآید) میتوانند برای تضعیف بیشتر روپیه آماده شوند؛ مثلاً با خرید اختیار خرید USD/IDR (کال؛ قراردادی که حق خرید دلار در نرخ مشخص را میدهد) یا استفاده از قراردادهای فوروارد غیرقابلتحویل (NDF؛ قرارداد آتی ارزی که تحویل فیزیکی ارز ندارد و فقط اختلاف قیمت نقدی تسویه میشود) برای ماههای پیش رو.
فشار بازار و روشهای پوشش ریسک
این فشار بودجهای و ضعف ارز ممکن است بانک مرکزی اندونزی را وادار کند زودتر از انتظار اقدام کند، با وجود کاهش نرخهایی که در اواخر ۲۰۲۵ دیده شد. برای دفاع از ارز و جذاب نگهداشتن اوراق دولتی، احتمال افزایش نرخ بهره در هفتههای آینده مطرح است. بنابراین، قرار گرفتن در موقعیت افزایش نرخهای کوتاهمدت از طریق سوآپ نرخ بهره (Interest Rate Swap؛ قراردادی برای مبادله نرخ سود ثابت و شناور) میتواند تصمیمی محتاطانه باشد.
ریسک اعتباری اندونزی (احتمال نگرانی بازار از ناتوانی در پرداخت بدهی) هم رو به افزایش است، زیرا ساختار بدهی دولت شکننده توصیف شده است. هزینه بیمه در برابر نکول (یعنی نپرداختن بدهی)، که با سوآپ نکول اعتباری یا CDS سنجیده میشود، فقط در یک ماه گذشته ۱۵ واحد پایه بالا رفته است (واحد پایه یعنی یکصدم درصد). خرید قرارداد CDS پنجساله راهی مستقیم برای پوشش ریسک یا کسب سود از بدتر شدن بیشتر نگاه سرمایهگذاران است.
در مجموع، نوسان بازار (بالا و پایین شدن شدید قیمتها) نتیجه مهم این عدمقطعیت است و با آرامش نسبی سال گذشته تفاوت دارد. نوسان ضمنی در اختیارهای USD/IDR (برآورد بازار از شدت نوسان آینده که در قیمت اختیارها منعکس میشود) افزایش یافته و نشان میدهد بازار برای جهشهای بزرگتر آماده میشود. معاملهگران میتوانند از راهبردهایی مثل استرادل (خرید همزمان اختیار خرید و اختیار فروش با قیمت اعمال یکسان برای سود از حرکت بزرگ قیمت، مستقل از جهت) استفاده کنند تا از حرکت قابلتوجه نرخ ارز بهره ببرند.
