مقامهای نظامی آمریکا در حال تهیه برنامههای جدیدی برای هدف گرفتن تواناییهای ایران در تنگه هرمز هستند، در صورتی که آتشبس فعلی شکست بخورد؛ شبکه CNN پنجشنبه گزارش داد. این برنامهها شامل «هدفگیری پویا» است؛ یعنی انتخاب و تغییر سریع اهداف بر اساس اطلاعات لحظهای، با تمرکز بر داراییها (تجهیزات و زیرساختها) پیرامون تنگه هرمز، بخش جنوبی خلیج فارس و دریای عمان.
در زمان نگارش این گزارش، نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) ۳.۸۰٪ رشد روزانه داشت و به ۹۵.۴۵ دلار رسید. نفت برنت، گرید (نوع) نفتی دریای شمال است که بهعنوان شاخص قیمتگذاری جهانی بهکار میرود و برای حدود دوسوم عرضه نفتی که در جهان معامله میشود نقش قیمت مرجع دارد.
محرکهای کلیدی قیمتگذاری برنت
قیمت برنت عمدتاً از عرضه و تقاضا اثر میگیرد؛ رشد اقتصاد جهانی بر تقاضا اثر میگذارد و درگیریها، تحریمها و بیثباتی سیاسی بر عرضه. اوپک (سازمان کشورهای صادرکننده نفت)، گروهی از ۱۲ کشور تولیدکننده نفت است که در نشستهای نیمسالانه «سهمیه تولید» (سقف تولید برای هر کشور) تعیین میکند. اوپکپلاس نیز اوپک بهعلاوه ۱۰ عضو غیر اوپکی از جمله روسیه است.
نوسان دلار آمریکا میتواند قیمت نفت را تغییر دهد، چون نفت با دلار معامله میشود. گزارشهای هفتگی موجودی انبارها از سوی مؤسسه نفت آمریکا (API؛ نهاد صنعتی) و اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA؛ نهاد دولتی) میتواند قیمتها را جابهجا کند؛ نتیجه این دو گزارش ۷۵٪ مواقع با اختلاف کمتر از ۱٪ به هم نزدیک است.
با انتشار خبرهایی درباره تدوین برنامههای آمریکا برای هدف گرفتن دفاع ایران در هرمز، «پریمیوم ریسک ژئوپلیتیک» در نفت خام (افزایش قیمت ناشی از ترس از جنگ و اختلال عرضه) بهسرعت بالا رفته است. بخش مهمی از نفت جهان از تنگه هرمز عبور میکند، بنابراین هر احتمال درگیری، یک گلوگاه اصلی عرضه را تهدید میکند. به همین دلیل برنت این هفته از ۱۰۱ دلار به ازای هر بشکه عبور کرده و به افزایش نااطمینانی واکنش نشان داده است.
این تنش در بازاری رخ میدهد که از قبل هم فشرده بود و میتواند حرکت قیمتها را تشدید کند. اوپکپلاس در نشست اوایل آوریل سهمیههای تولید را ثابت نگه داشت و تازهترین گزارش اداره اطلاعات انرژی نشان داد کاهش موجودی انبارها (برداشت موجودی) بیش از انتظار و برابر با ۳.۱ میلیون بشکه بوده است. این ترکیبِ عرضه محدود و تقاضای مناسب، از قیمت نفت حمایت میکند.
سیگنالهای تاریخی و فضای بازار
این سناریو را قبلاً هم دیدهایم و میتواند معیار مقایسه باشد. با نگاه به سال ۲۰۲۵، دیدیم حملات حوثیها در دریای سرخ حملونقل را مختل کرد و برای ماهها قیمت نفت را با «حق ریسک» بالاتر نگه داشت. رخدادهای مربوط به نفتکشها در همین منطقه در سال ۲۰۱۹ نیز جهش نزدیک به ۲۰٪ در یک روز ایجاد کرد و نشان داد این وضعیتها چقدر سریع میتوانند تشدید شوند.
با توجه به اینکه برنت نسبت به اختلال عرضه در خاورمیانه حساستر از WTI است، انتظار میرود فاصله قیمتی (اسپرد؛ اختلاف قیمت دو شاخص) بین این دو بیشتر شود. معاملهگران میتوانند از راهبردهایی استفاده کنند که از این اختلاف سود میگیرند. استفاده از اسپرد اختیار معامله به جای قرارداد آتیِ مستقیم هم میتواند برای کنترل هزینهها و محافظت در برابر پایان ناگهانی تنشها که «حق ریسک» را از بین میبرد، مناسب باشد.
