بانک خلق چین (PBOC) نرخ «برابری مرکزی» (نرخ مرجع روزانه که بانک مرکزی اعلام میکند) جفتارز دلار/یوان (USD/CNY) را برای دوشنبه روی ۶٫۸۳۱۸ تعیین کرد؛ قویتر از ۶٫۸۳۷۳ روز جمعه و بالاتر از برآورد رویترزِ ۶٫۷۸۸۰. PBOC این «فیکس» روزانه (تعیین نرخ مرجع) را بهعنوان بخشی از مأموریت گستردهتر خود برای حمایت از ثبات قیمتها (از جمله ثبات نرخ ارز)، در کنار کمک به رشد اقتصادی و پیشبرد اصلاحات مالی مانند بازتر کردن بازار و توسعه آن، مدیریت میکند.
این بانک مرکزی زیرمجموعه دولت جمهوری خلق چین است و استقلال کامل ندارد؛ مسیر مدیریتی آن تحت تأثیر دبیر کمیته حزب کمونیست چین قرار دارد که از طریق شورای دولتی منصوب میشود. این سمت هماکنون همزمان با ریاست بانک مرکزی بر عهده پان گونگشِنگ است. اجرای سیاست پولی با چند ابزار انجام میشود، از جمله: نرخ «ریپو معکوس ۷روزه» (ابزاری برای تزریق کوتاهمدت پول به بانکها)، «تسهیلات وامدهی میانمدت» یا MLF (وام میانمدت بانک مرکزی به بانکها)، مداخله در بازار ارز (خرید/فروش ارز برای اثرگذاری بر نرخ)، و «نسبت سپرده قانونی» یا RRR (درصدی از سپردهها که بانکها باید نزد بانک مرکزی نگه دارند). همچنین «نرخ وامدهی معیار» یا LPR (نرخ مرجع وامها) معیار اصلی اثرگذار بر هزینه وامگیری، نرخ وام مسکن و بازده سپردههاست و بهطور غیرمستقیم بر یوان اثر میگذارد. چین همچنین به ۱۹ بانک خصوصی، از جمله وامدهندگان دیجیتال ویبَنک (WeBank) و مایبَنک (MYbank)، مجوز داده و از سال ۲۰۱۴ اجازه فعالیت وامدهندگان داخلی با سرمایه کاملاً خصوصی را هم فراهم کرده است.
سیاست «تضعیف کنترلشده» در PBOC
بهنظر میرسد فیکس امروز USD/CNY از سوی بانک خلق چین علامت روشنی از سیاست «تضعیف کنترلشده» است؛ یعنی اجازه میدهد یوان بهتدریج ضعیفتر شود، اما با کنترل و مدیریت بانک مرکزی. با اینکه نرخ کمی قویتر از جمعه تعیین شد، اختلاف آن با برآورد بازار زیاد بود؛ این یعنی مقامها احتمالاً تضعیف ملایم ارز را برای حمایت از اقتصاد میپذیرند. هدف این روش کنترلشده، جلوگیری از «خروج بینظم سرمایه» است؛ یعنی بیرون رفتن سریع پول از کشور که ممکن است با افت ناگهانی و غیرمنتظره ارز تحریک شود.
تصویر کلی اقتصاد هم با این رویکرد سازگار است، چون دادههای اخیر امیدوارکننده نبودهاند. صادرات چین در آوریل نسبت به سال قبل ۱٫۵٪ کاهش ثبت کرد و تولید صنعتی هم کندتر شده است؛ نشانه فشار بر بخش تولید بهدلیل تقاضای جهانی ضعیف. بهنظر میرسد بانک مرکزی از نرخ ارز بهعنوان اهرم اصلی برای افزایش توان رقابتی استفاده میکند، چون تمایل ندارد نرخ معیار LPR را بهطور شدید کاهش دهد.
پیامدهای بازار و راهبردهای معاملهگری
این فضا در بازار مشتقات (ابزارهای مالی مثل اختیار معامله که ارزششان از قیمت دارایی پایه میآید) فرصت مشخصی ایجاد میکند. اختلاف نرخ بهره بین آمریکا و چین همچنان زیاد است و میتواند فشار کاهشی بر یوان را ادامه دهد. از دید ما، قرار گرفتن در موقعیتهایی که از افزایش تدریجی نرخ USD/CNY در هفتههای پیشرو سود میبرند، جذاب است.
برای معاملهگران، این میتواند به معنی خرید «اختیار خرید» کوتاهمدت (Call Option؛ حق خرید در قیمت مشخص تا تاریخ مشخص) روی USD/CNH باشد. USD/CNH نرخ دلار/یوان در بازار برونمرزی (بازار خارج از سرزمین اصلی چین) است. این روش، در معرض تضعیف بیشتر یوان قرار میدهد و در عین حال اگر PBOC برخلاف انتظار با شدت بیشتری مداخله کند، زیان را محدود میکند. «نوسان ضمنی» (Implied Volatility؛ نوسانی که از قیمت اختیار معامله برداشت میشود) ممکن است بالا برود، چون بازار درباره حد تحمل بانک مرکزی نسبت به تضعیف ارز بحث میکند.
