دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز چهارشنبه گفت آمریکا تحریم‌های ایران را کاهش نمی‌دهد و دارایی‌های بلوکه‌شده ایران را هم آزاد نخواهد کرد. او همچنین گفت «با این راحت نیستم که روسیه یا چین ذخایر اورانیومِ بسیار غنی‌شده ایران را ببرند» و به این ترتیب یک محدودیت را برای هر نوع جمع‌آوری و مدیریت مواد هسته‌ای در چارچوب هر توافق احتمالی آینده مطرح کرد.

ترامپ درباره تنگه هرمز گفت این مسیر باید برای همه باز باشد، هیچ طرفی آن را کنترل نکند و «فوراً» باز شود. او افزود هر توافق آمریکا و ایران باید «بی‌نقص» باشد و گفت نوعی «تفاهم» با ایران وجود دارد.

اثر بر بازار انرژی و روند قیمت نفت

این اظهارنظرها دوباره عدم‌قطعیت قابل‌توجهی را به بازار انرژی برمی‌گرداند و عملاً برای کوتاه‌مدت از قیمت نفت حمایت می‌کند. موضع سخت درباره تحریم‌ها، احتمال ورود عرضه تازه از سوی ایران به بازار را کم می‌کند؛ موضوعی که بخشی از بازار روی آن حساب کرده بود. این یعنی ریسک سیاسی در قیمت‌ها کمتر از واقعیت دیده می‌شود.

تمرکز بر تنگه هرمز برای ما مهم‌ترین بخش است، چون حدود ۲۱ میلیون بشکه نفت در روز از این گذرگاه عبور می‌کند؛ یعنی بیش از ۲۰٪ مصرف جهان. «گذرگاه گلوگاهی» یعنی نقطه‌ای باریک و حیاتی که اگر مختل شود، بخش بزرگی از جریان نفت قطع یا کند می‌شود. حتی اگر رئیس‌جمهور تضمین دهد باز می‌ماند، همین تند شدن ادبیات سیاسی هزینه بیمه و حمل‌ونقل را بالا می‌برد؛ یعنی «حق‌بیمه ریسک» بیشتر می‌شود (افزایش هزینه اضافی که شرکت‌ها برای پوشش خطر می‌پردازند). بعد از این صحبت‌ها، قراردادهای آتی نفت برنت (قرارداد خریدوفروش برای تحویل در آینده) ظرف یک ساعت نزدیک ۳٪ بالا رفت و به بالای ۹۲ دلار در هر بشکه رسید؛ نشانه نگرانی فوری بازار.

جای‌گیری برای نوسان و زمینه تاریخی

در واکنش، ما برای نوسان بیشتر آماده می‌شویم و «اختیار خرید» کوتاه‌مدت می‌خریم. اختیار خرید یعنی قراردادی که حق (نه اجبار) خرید دارایی را با قیمت مشخص تا زمان مشخص می‌دهد و معمولاً از رشد قیمت سود می‌برد. این اختیارها را روی صندوق‌های قابل معامله نفت (ETF؛ صندوقی که مثل سهم در بورس خریدوفروش می‌شود) و همچنین روی قراردادهای آتی می‌گیریم. شاخص نوسان نفت خام CBOE (OVX) که میزان انتظار بازار از بالا و پایین شدن قیمت را نشان می‌دهد، همین حالا ۱۸٪ جهش کرده است؛ یعنی بازار خود را برای نوسان‌های بزرگ‌تر در هفته‌های آینده آماده می‌کند. این روش کمک می‌کند اگر قیمت جهش کرد سود بگیریم، و اگر شرایط ناگهان آرام شد، زیان‌مان محدود باشد.

از نظر تاریخی، دوره‌های تشدید تنش آمریکا و ایران—مثل رخدادهای پهپادی سال ۲۰۱۹—معمولاً باعث جهش‌های کوتاه و تند قیمت نفت شده و بعد با فروکش کردن ترس اولیه، قیمت‌ها کم‌کم پایین آمده است. اما طبق تازه‌ترین داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، ذخایر جهانی الان از آن زمان کمتر و بازار فشرده‌تر است؛ پس اگر اختلال واقعی رخ دهد، اثر آن می‌تواند ماندگارتر باشد. بنابراین وزن موقعیت‌ها را به سمت ابزارهایی می‌بریم که سررسیدشان ۴۵ تا ۶۰ روز آینده است (سررسید یعنی زمان پایان قرارداد).

اشاره هم‌زمان به وجود «تفاهم» با ایران، احتمال کمی از کاهش ناگهانی تنش را مطرح می‌کند که می‌تواند باعث برگشت سریع قیمت‌ها شود. برای پوشش این ریسک، از موقعیت‌های «بدون پوشش» دوری می‌کنیم (یعنی معاملاتی که در برابر حرکت ناگهانی بازار حفاظ ندارند) و به جای آن از «اسپرد اختیار خرید صعودی» استفاده می‌کنیم. اسپرد صعودی یعنی هم‌زمان یک اختیار خرید می‌خریم و یک اختیار خرید دیگر را در قیمت بالاتر می‌فروشیم تا هزینه کمتر شود. این کار سقف سود را محدود می‌کند، اما هزینه اولیه را پایین می‌آورد و در برابر افت ناگهانی نوسان هم محافظت ایجاد می‌کند.