آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) اعلام کرد ذخایر تجاری نفت با سرعت در حال کاهش است و در برخی مناطق فقط برای چند هفته ذخیره باقی مانده است. این موضوع نگرانی‌ها درباره توازن عرضه و تقاضای جهانی را افزایش داده است.

IEA همچنین به شکاف میان معاملات فیزیکی نفت (خریدوفروش واقعی و تحویل‌پذیر) و قیمت‌گذاری قراردادهای آتی (فیوچرز؛ قرارداد خرید/فروش در تاریخ آینده با قیمت مشخص) اشاره کرد و گفت قیمت‌های آتی ممکن است فشار فعلی کمبود عرضه را به‌طور کامل نشان ندهند.

ذخایر راهبردی و محدودیت‌های عرضه

آزادسازی ذخایر راهبردی (ذخایر دولتی برای شرایط اضطراری) حدود ۲.۵ میلیون بشکه در روز به عرضه جهانی اضافه کرده است. IEA گفت این ذخایر محدود است و با گذشت زمان حمایت کمتری از بازار خواهد کرد.

نفت خام WTI روز دوشنبه ۰.۶۶٪ رشد کرد و به حدود ۱۰۱.۶۰ دلار رسید. WTI شاخص نفت خام آمریکا است (معیار قیمت‌گذاری)، نفتی «سبک و کم‌گوگرد» به شمار می‌رود (سبک یعنی چگالی کمتر و تبدیل آسان‌تر به فرآورده‌هایی مثل بنزین؛ کم‌گوگرد یعنی گوگرد کمتر و پالایش ساده‌تر) و از طریق مرکز کوشینگ (Cushing؛ نقطه مهم ذخیره‌سازی و تحویل در اوکلاهما) توزیع می‌شود.

قیمت WTI عمدتاً تحت تأثیر عرضه و تقاضا است و همچنین از عوامل سیاسی اثر می‌گیرد: ژئوپلیتیک (تنش‌ها و رویدادهای سیاسی بین کشورها)، تحریم‌ها و تصمیم‌های اوپک. دلار آمریکا هم اثرگذار است چون نفت با دلار معامله می‌شود؛ تقویت دلار معمولاً خرید نفت را برای دارندگان ارزهای دیگر گران‌تر می‌کند.

داده‌های موجودی نفت از سوی API (مؤسسه نفت آمریکا؛ سه‌شنبه‌ها) و EIA (اداره اطلاعات انرژی آمریکا؛ چهارشنبه‌ها) می‌تواند قیمت‌ها را جابه‌جا کند. نتایج این دو گزارش ۷۵٪ مواقع با اختلافی در حد ۱٪ به هم نزدیک است و داده‌های EIA معتبرتر تلقی می‌شود.

اوپک و جایگاه‌گیری بازار

اوپک ۱۲ کشور عضو دارد و در نشست‌های شش‌ماهه سهمیه تولید تعیین می‌کند. اوپک‌پلاس (OPEC+) ۱۰ کشور غیرعضو اوپک را هم شامل می‌شود، از جمله روسیه.

هشدارها نشان می‌دهد موجودی‌های تجاری نفت با سرعت در حال خالی شدن است و برخی مناطق تنها چند هفته ذخیره دارند. این موضوع از تشدید عدم‌تعادل میان عرضه و تقاضای جهانی خبر می‌دهد. بازار فیزیکی (تحویل واقعی) به‌نظر بسیار تنگ‌تر از چیزی است که قراردادهای آتی فعلاً نشان می‌دهند.

این وضعیت با داده‌های اخیر موجودی‌ها هم تأیید می‌شود. گزارش هفته گذشته EIA نشان داد ذخایر نفت خام در مرکز کوشینگِ اوکلاهما به ۲۴.۱ میلیون بشکه کاهش یافته است؛ کاهشی چشمگیر نسبت به ۳۵ میلیون بشکه در همین مقطع از سال ۲۰۲۵. این روند نزولی مداوم، فشار واقعی کمبود عرضه را برجسته می‌کند؛ موضوعی که معامله‌گران باید در گزارش‌های هفتگی آینده با دقت دنبال کنند.

شکاف بین کمبود عرضه در بازار فیزیکی و قیمت‌های پایین‌تر در بازار آتی نشان می‌دهد بازار ریسک را کمتر از واقع قیمت‌گذاری کرده است. این یعنی احتمال جهش تند در قیمت WTI در آینده نزدیک بالاست و سطح فعلی نزدیک ۱۰۱ دلار برای هر بشکه شاید دوام نداشته باشد.

همچنین دیگر نمی‌توان مثل قبل به آزادسازی ذخایر راهبردی برای آرام کردن بازار اتکا کرد. ذخیره راهبردی نفت آمریکا (SPR؛ انبار دولتی نفت خام) اکنون حدود ۳۸۰ میلیون بشکه است؛ خیلی پایین‌تر از ۶۰۰ میلیون بشکه پیش از برداشت‌های بزرگ در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۵. بنابراین «حاشیه امن» کوچک‌تر شده و بازار در برابر شوک عرضه (اختلال ناگهانی در تولید/حمل‌ونقل) آسیب‌پذیرتر است.

تجربه سال ۲۰۲۲ نشان داد وقتی زنجیره تأمین (مسیر تولید تا حمل و تحویل) دچار اختلال شد، قیمت‌ها چقدر سریع از ۱۲۰ دلار عبور کرد. وضعیت فعلی موجودی‌ها فشار مشابهی ایجاد می‌کند و باید انتظار نوسان بالاتر (رفت‌وبرگشت‌های شدید قیمت) را داشت. معامله‌گران مشتقه (ابزارهای مالی وابسته به قیمت دارایی مثل قرارداد آتی و اختیار معامله) باید برای حرکت‌های تند آماده باشند، نه تغییرات کند.

در چنین فضایی، خرید «اختیار خرید/کال» (Call Option؛ حق خرید در قیمت مشخص) یا «اسپرد کال صعودی» (Bull Call Spread؛ ترکیب خرید یک کال و فروش کال دیگر در قیمت بالاتر برای کاهش هزینه، با سقف سود) روی WTI می‌تواند راهی محتاطانه برای قرار گرفتن در مسیر یک جهش احتمالی با ریسک مشخص باشد. افزایش نوسان معمولاً ارزش اختیارها را بالا می‌برد، بنابراین راهبردهای وابسته به نوسان جذاب‌تر می‌شوند. همچنین «فروش پوتِ وثیقه‌دار با وجه نقد» (Cash-Secured Put؛ فروش اختیار فروش همراه با نگه‌داشتن نقدینگی لازم برای خرید دارایی در صورت اعمال) در قیمت‌های اعمال پایین‌تر هم می‌تواند برای دریافت پریمیوم (حق‌بیمه/مبلغ دریافتی از فروش اختیار) مدنظر باشد، البته با ریسک بیشتر.

اوپک‌پلاس نشان داده با سطح فعلی قیمت‌ها مشکلی ندارد و از نشست فصل گذشته، سهمیه‌های تولید را بدون تغییر نگه داشته است. وقتی کارتل (گروه هماهنگ‌کننده تولیدکنندگان برای اثرگذاری بر قیمت) برنامه‌ای برای افزایش قابل‌توجه عرضه ندارد، مسئولیت متعادل کردن بازار به عوامل دیگر منتقل می‌شود. این موضوع دیدگاه افزایش قیمت را در هفته‌های پیش‌رو تقویت می‌کند.