دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در شبکه Truth.Social اعلام کرد محاصره (ممانعت و کنترل ورود و خروج) کشتیها به/از بنادر ایران از امروز، ۱۳ آوریل، ساعت ۱۰:۰۰ صبح به وقت شرق آمریکا (ET) (۱۴:۰۰ به وقت گرینویچ GMT) آغاز میشود.
در این پست آمده بود که ایالات متحده از همان زمان این محاصره را اجرا خواهد کرد.
واکنش بازار و چشمانداز نوسان
پس از این پست، در همان لحظه واکنش قابلتوجهی در دلار آمریکا (USD) یا قیمت نفت WTI (نفت خام شاخص آمریکا در بازار نیویورک) دیده نشد.
این اطلاعات پیشتر در همان روز توسط فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) منتشر شده بود.
بازار فعلاً آرام به نظر میرسد، اما این آرامش میتواند گمراهکننده باشد. با شروع اثر واقعی محاصره، احتمال جهش محسوس «نوسان ضمنی» در قراردادهای نفت طی هفتههای آینده زیاد است. «نوسان ضمنی» یعنی نوسانی که بازار از قیمت «اختیار معامله» (قراردادی که حق خرید/فروش را با قیمت مشخص میدهد) برداشت میکند، نه نوسانی که قبلاً رخ داده است. شاخص نوسان نفت خام Cboe (OVX) که نزدیک کفهای سالانه معامله میشد، احتمالاً جهش میکند؛ بنابراین «استراتژی خرید نوسان» (یعنی گرفتن موقعیتهایی که از بالا رفتن نوسان سود میبرند) جذابتر میشود.
ریسک تنگه هرمز و اثر بر قیمتگذاری
این محاصره بهطور مستقیم تنگه هرمز را تهدید میکند؛ مسیری که روزانه حدود ۲۱ میلیون بشکه نفت، یعنی نزدیک ۲۰٪ عرضه جهانی، از آن عبور میکند. برای آماده شدن در برابر شوک قیمتی احتمالی، خرید «اختیار خرید» (Call) با قیمتهای بالاتر از قیمت فعلی بازار (اصطلاحاً Out-of-the-money، یعنی احتمال اجرا در لحظه کمتر است اما در صورت جهش قیمت سودآور میشود) روی قراردادهای آتی نفت برنت را بررسی میکنیم؛ چون برنت (شاخص بینالمللی نفت) معمولاً نسبت به تنشهای خاورمیانه حساستر از WTI واکنش نشان میدهد. تجربه سال ۲۰۱۹، زمانی که حمله به تأسیسات عربستان باعث شد برنت در یک روز نزدیک ۲۰٪ جهش کند، نشان میدهد اوضاع میتواند خیلی سریع تشدید شود.
حذف فوری حدود ۲.۵ میلیون بشکه در روز از صادرات ایران، تراز عرضه و تقاضای جهانی را به شکل محسوسی فشرده میکند. همچنین اظهارنظرهای اوپکپلاس (ائتلاف اوپک و متحدانش) زیر نظر است؛ چون «ظرفیت مازاد تولید» (توان افزایش سریع تولید بدون سرمایهگذاری بزرگ) آنها که کمتر از ۴ میلیون بشکه در روز برآورد میشود، شاید برای آرام کردن نگرانی از کمبود کافی نباشد. هرگونه تعلل در افزایش تولید، نگاه صعودی به قیمت نفت را تقویت میکند.
همچنین «اختلاف قیمت برنت و WTI» (Brent-WTI spread، یعنی فاصله قیمت دو شاخص) را رصد میکنیم که انتظار میرود با تمرکز ریسک در نیمکره شرقی، بهطور محسوسی بیشتر شود. «ابزارهای مشتقه» (قراردادهای مالی وابسته به دارایی پایه مثل اختیار معامله و قرارداد آتی) روی شرکتهای بزرگ کشتیرانی نفتکش هم مطرح است، چون بهدلیل افزایش ریسک، هزینه بیمه و عملیات آنها بالا میرود. به همین شکل، اختیار خرید روی شرکتهای بزرگ صنایع دفاعی میتواند در صورت تداوم رویارویی نظامی، سودده باشد.
