دادههای منطقه یورو و اظهارنظرهای بانک مرکزی اروپا (ECB) نشان میدهد ریسکهای نزولی برای یورو در حال افزایش است؛ ریسکی که به جنگ ایران و شوک قیمت انرژی (جهش ناگهانی قیمتها) مرتبط است و رشد اقتصادی و احساسات بازار را تضعیف میکند. یورو در کنار خروج سرمایه از ارزهای کمبازدهتر مثل ین ژاپن (JPY)، کرون سوئد (SEK) و دلار نیوزیلند (NZD) ضعیفترین عملکرد را میان ارزهای اصلی داشته است.
دیمیتار رادف، عضو شورای حکمرانی ECB، گفت چشمانداز منطقه یورو ممکن است بیش از انتظار بدتر شود؛ با عدمقطعیت بالاتر و انتقال قویتر شوکها به انتظارات تورمی (تصور و پیشبینی مردم و بازار از تورم آینده). او گفت احتمال تحقق یک سناریوی بدتر افزایش یافته است.
افزایش ریسکها برای یورو
رادف گفت اگر شوک به دستمزدها، حاشیه سود شرکتها و انتظارات تورمی سرایت کند، هزینه تعلل بالا میرود و این میتواند از واکنش سریعتر سیاستی (اقدام سریعتر بانک مرکزی از طریق تغییر نرخ بهره) حمایت کند. او همچنین گفت هنوز زود است که بدانیم آیا برای تصمیمگیری روشن در نشست آوریل ECB داده کافی وجود خواهد داشت یا نه.
پیر وونش، عضو شورای حکمرانی، گفت ECB ممکن است لازم باشد از آوریل افزایش نرخ بهره را آغاز کند و اگر شوک انرژی ادامه پیدا کند، روند افزایش نرخها را ادامه دهد. تورم در ماه مارس به ۲.۵٪ رسیده و او هشدار داد اگر «اثرهای دور دوم» شکل بگیرد (یعنی گرانی انرژی باعث افزایش دستمزدها و سپس بالا رفتن قیمتهای دیگر شود)، تورم میتواند بیشتر هم افزایش یابد.
یورو همچنان ضعیفترین ارز است؛ چون سرمایه از منطقه خارج و به سمت ارزهای با بازده بالاتر حرکت میکند. جنگ ایران و شوک انرژیِ مرتبط، ریسکهای جدی برای رشد اقتصادی اروپا و اعتماد بازار ایجاد کرده است. این وضعیت بانک مرکزی اروپا را در دوراهی قرار میدهد: رشد در حال کند شدن است اما تورم بالا میرود.
اثر مستقیم هزینههای بالای انرژی دیده میشود. نفت برنت از زمان آغاز درگیری در اواخر سال گذشته بیش از ۴۰٪ جهش کرده و اکنون بالای ۱۲۵ دلار در هر بشکه معامله میشود. این موضوع به بخش تولید فشار میآورد، بهویژه در آلمان که سفارشهای کارخانه برای سومین ماه پیاپی کاهش یافته است. آخرین عدد شاخص مدیران خرید تولیدی منطقه یورو (PMI؛ شاخصی برای سنجش وضعیت فعالیت تولید که زیر ۵۰ به معنی کوچکشدن فعالیت است) یعنی ۴۵.۸، بهوضوح از عمیقتر شدن رکود در تولید خبر میدهد.
نوسان بازار و بدهبستانهای سیاستی
مقامهای ECB نگران «اثرهای دور دوم» تورم هستند؛ یعنی هزینههای بالای انرژی به دستمزدها و تورم هسته (قیمتها بدون اقلام پرنوسان مثل انرژی و غذا) منتقل شود. آنها به اشتباهات سیاستی سال ۲۰۲۲ اشاره میکنند؛ زمانی که تصور میشد در مقابله با جهش اولیه تورم کند عمل کردهاند. همین تجربه آنها را به سمت سیاست سختگیرانهتر (افزایش سریعتر نرخ بهره) سوق میدهد، حتی وقتی اقتصاد ضعیفتر میشود.
این تضاد بین بانک مرکزی سختگیر و اقتصاد رو به ضعف، عدمقطعیت بازار را بالا برده است. نوسان سهام اروپا افزایش یافته و شاخص VSTOXX (شاخص نوسان مورد انتظار بازار سهام اروپا) از زمان تشدید درگیری در سهماهه چهارم ۲۰۲۵ بیش از ۳۰٪ رشد کرده است. برای معاملهگران ابزارهای مشتقه (قراردادهایی مثل اختیار معامله که ارزششان از دارایی پایه میآید)، این یعنی پرمیوم اختیار معامله (هزینه خرید آپشن) گرانتر میشود و ریسک حرکتهای تند بازار را نشان میدهد.
با توجه به فشار روی اقتصاد، مسیر محتملتر برای یورو کاهش است، بهخصوص در برابر دلار آمریکا. نرخ EUR/USD از بالای ۱.۱۰ در پاییز گذشته به زیر ۱.۰۵ در هفتههای اخیر رسیده و احتمال افت بیشتر وجود دارد. برای این سناریو میتوان به خرید «پوت» یورو فکر کرد (اختیار فروش؛ قراردادی که با آن میتوان در قیمت مشخص فروش انجام داد و از افت قیمت سود گرفت) یا «اسپرد پوت نزولی» ساخت (ترکیب دو اختیار فروش برای کاهش هزینه و محدود کردن سود/زیان).
