نفت خام WTI برای سومین روز پیاپی در روز پنجشنبه کاهش یافت و در سطح ۹۰.۶۶ دلار معامله شد. این حرکت پس از گزارشهایی درباره گفتوگوهای صلح آمریکا و ایران و گمانهزنیها درباره بازگشایی تنگه هرمز رخ داد.
الحدث در شبکه X به نقل از منابع نزدیک به مذاکرات نوشت ارتباطات فشردهای برای بازگشایی تدریجی تنگه در جریان است. تنگه هرمز یک «نقطه گلوگاهی» است؛ یعنی مسیر باریکی که عبور نفت به آن وابسته است و حدود ۲۰٪ از عرضه نفت جهان از آن میگذرد.
نشانهها از مذاکرات صلح
گزارشها میگویند تهران در حال بررسی آخرین پیشنهاد صلح آمریکا است که میتواند بهطور رسمی به جنگ پایان دهد. منابعی که رویترز به آنها استناد کرده گفتهاند این پیشنهاد همچنین چارچوبی برای مذاکرات هستهای، بازگشایی تنگه هرمز و لغو تحریمهای آمریکا علیه ایران تعیین میکند.
WTI از اوجهای هفته گذشته حدود ۱۷ دلار افت کرده است. با این حال همچنان نزدیک به ۴۰٪ بالاتر از سطح پیش از جنگ قرار دارد، زیرا وضعیت آینده تنگه هرمز هنوز روشن نشده است.
فعالان بازار منتظر نشانهای روشن درباره بازگشایی مسیر هستند؛ اتفاقی که میتواند قیمت نفت و گاز را به سطحهای پیش از جنگ نزدیکتر کند.
سال گذشته هم با علنی شدن پیشرفت در مذاکرات صلح آمریکا و ایران، قیمت نفت در پایان سال بهشدت افت کرد. بازار WTI که تا بالای ۱۰۷ دلار اوج گرفته بود، با اولین گمانهزنیها درباره بازگشایی تنگه هرمز به حدود ۹۰ دلار سقوط کرد. این افت اولیه فقط از «احتمال کاهش تنش» ناشی میشد، نه از تغییر واقعیِ عرضه.
قیمتگذاری دوباره بازار پس از توافقها
اکنون که «توافقهای هرمز» برقرار شده، بازار خود را با واقعیت جدیدِ افزایش عرضه هماهنگ کرده و قیمتها را دوباره تنظیم کرده است. صادرات ایران از فوریه تاکنون نزدیک به ۹۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یافته و با تثبیت WTI در حوالی ۷۸ دلار، «پرمیوم ریسک ژئوپلیتیک» تا حد زیادی از بین رفته است؛ یعنی آن بخش اضافهای از قیمت که صرفاً بهخاطر ترس از تنش و جنگ روی قیمت مینشیند. دادههای عبور کشتیها از تنگه هم به حدود ۹۵٪ سطح پیش از جنگ برگشته که عادی شدن این مسیر حیاتی را تأیید میکند.
برای معاملهگران «ابزارهای مشتقه» (قراردادهای مالی مثل اختیار معامله که ارزششان از قیمت نفت مشتق میشود)، این یعنی دوره «نوسان ضمنی» بالا که تا اواخر ۲۰۲۵ دیده میشد، تا حد زیادی تمام شده است. «نوسان ضمنی» یعنی میزان نوسانی که بازار از روی قیمت اختیار معامله برای آینده انتظار دارد. در چنین فضایی، فروش «حقبیمه» (مبلغی که خریدار اختیار معامله میپردازد) با روشهایی شبیه «کال پوششدار» (فروش اختیار خرید روی دارایی موجود) یا «استرانگل فروش» (فروش همزمان اختیار خرید و فروش در قیمتهای دورتر) روی ETFهای نفتی میتواند نسبت به خرید بیمه گرانقیمت جذابتر باشد. شاخص نوسان نفت (OVX) هم این تغییر را نشان میدهد؛ از قلههای نزدیک ۵۵ در دوره درگیری، به محدوده آرامترِ اوایل ۳۰ رسیده است.
در ادامه تمرکز بازار بهجای تیترهای ژئوپلیتیک باید روی مدیریت عرضه توسط اوپکپلاس باشد. اوپکپلاس (ائتلاف اوپک و متحدانش مثل روسیه) در نشست آوریل، در واکنش به افزایش عرضه ایران، «کاهش داوطلبانه تولید» را تمدید کرد تا برای قیمتها کف ایجاد کند؛ یعنی اجازه ندهد قیمتها خیلی پایینتر برود. معامله «اسپرد تقویمی» هم میتواند راهبرد مهمی باشد؛ یعنی معامله اختلاف قیمت قراردادهای آتی (قرارداد خرید/فروش در آینده) در سررسیدهای مختلف برای بهرهبرداری از انتظار تنگتر شدن بازار در ماههای آینده.
در چشمانداز پیش رو، ریسک نزولی ناشی از صلح تا حد زیادی در قیمتها لحاظ شده، اما پرسشها درباره تقاضای جهانی باقی است. دادههای اخیر PMI تولیدی چین (شاخص مدیران خرید صنعت؛ معیاری برای سنجش رونق یا رکود تولید) ضعیفتر از انتظار بوده و میتواند مانعی برای مصرف باشد. بنابراین هر حرکت بعدی قیمت احتمالاً بیشتر از عوامل کلان اقتصادی (مثل رشد، نرخ بهره و وضعیت تولید) تاثیر میگیرد تا از درگیریهای منطقهای که سال گذشته بازار را تحت تاثیر قرار داده بود.
