نفت خام WTI برای سومین روز متوالی افزایش یافت و در معاملات صبح چهارشنبه در آسیا نزدیک ۹۶.۹۰ دلار به ازای هر بشکه معامله شد. قیمتها با رشد نگرانیها درباره عرضه بالا رفت؛ پس از آنکه گفتوگوهای آمریکا و ایران متوقف شد و تنگه هرمز عملاً بسته ماند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفت ایران از آمریکا خواسته است «محاصره دریایی» تنگه را در حالی که مذاکرات ادامه دارد بردارد. محاصره دریایی یعنی محدود کردن عبور کشتیها با حضور و کنترل نیروهای دریایی. بسته بودن تنگه، عبور حدود ۲۰٪ از محمولههای نفتی جهان را متوقف کرده است.
ریسکهای عرضه شدیدتر میشود
آمریکا فشار بیشتری بر ایران وارد کرد؛ از جمله احتمال تحریم پالایشگاههای چینی مرتبط با تهران. تحریم یعنی محدودیتهای قانونی و مالی برای قطع دسترسی به تجارت، بیمه، حملونقل و پرداختهای بینالمللی. همچنین آمریکا بررسی کرد علیه کشورهایی که برای عبور از هرمز «هزینه ترانزیت» میپردازند اقدام کند؛ ترانزیت یعنی عبور کالا از یک مسیر بینالمللی.
رویترز سهشنبه گزارش داد امارات قرار است از ۱ مه از اوپک خارج شود. اوپک (سازمان کشورهای صادرکننده نفت) گروهی از تولیدکنندگان نفت است که درباره سیاست تولید هماهنگی میکنند. گزارش، این تصمیم را به تنش با ایران و اختلاف میان کشورهای حاشیه خلیج فارس مرتبط دانست.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت ذخیرهسازی در جزیره خارک نزدیک به پر شدن است و این موضوع روزانه حدود ۱۷۰ میلیون دلار از درآمد ایران را از بین میبرد. او گفت وزارت خزانهداری بخش زیادی از «ناوگان نفتکش پنهان» ایران را تحریم کرده است؛ منظور شبکهای از نفتکشهاست که با روشهایی مثل خاموش کردن سیستم ردیابی یا تغییر نام و پرچم کشتی تلاش میکنند تحریمها را دور بزنند. او هشدار داد خریداران نفت ایران ممکن است از نظام بانکی آمریکا محروم شوند؛ یعنی نتوانند از بانکها و پرداختهای مرتبط با دلار و بانکهای آمریکایی استفاده کنند.
با نزدیک شدن WTI به ۹۷ دلار، مسیر کوتاهمدت قیمت نفت را رو به بالا میبینیم. بسته بودن عملی تنگه هرمز فعلاً حدود ۲۱ میلیون بشکه در روز، یعنی نزدیک ۲۰٪ از عرضه جهانی، را از بازار خارج کرده است. این اختلال بزرگ به معنی فشار افزایشی بیشتر بر قیمتهاست و معاملهگران باید انتظار رشد قیمت را داشته باشند.
نوسان و نحوه موقعیتگیری
ابهام سنگین درباره تنش آمریکا و ایران و خروج نزدیک امارات از اوپک، به نوسان شدید بازار اشاره دارد. انتظار میرود «شاخص نوسان نفت خام CBOE (OVX)» در سقف چندساله معامله شود؛ OVX شاخصی است که میزان نوسان مورد انتظار قیمت نفت (بر پایه قیمت اختیار معاملهها) را نشان میدهد. راهبرد اصلی برای استفاده از این روند صعودی، خرید «اختیار خرید» روی قراردادهای آتی WTI و برنت برای سررسید ژوئن و ژوئیه ۲۰۲۶ است. اختیار خرید یعنی حق (نه الزام) خرید در قیمت مشخص تا زمان مشخص. قرارداد آتی یعنی توافق برای خرید/فروش در تاریخ آینده با قیمت تعیینشده. سررسید هم همان تاریخ پایان قرارداد است.
از نظر تاریخی، شوکهای ژئوپلیتیکِ عرضه باعث جهش سریع قیمت میشوند؛ مثل ۲۰۲۲ که نفت برنت از ۹۰ به بالای ۱۲۰ دلار در کمتر از یک ماه رسید. وضعیت فعلی هرمز اختلال مستقیمتری در عرضه واقعی نفت است. بنابراین رسیدن دوباره قیمتها به محدوده ۱۲۰ دلار تا پایان سهماهه دوم دور از انتظار نیست.
همچنین انتظار میرود فاصله قیمتی بین برنت و WTI بیشتر شود. فاصله قیمتی یعنی اختلاف قیمت دو معیار. چون بحران عرضه به نفت خاورمیانه مربوط است و معمولاً با «برنت» سنجیده میشود، برنت نسبت به کمبودهای فوری حساستر است. خروج رسمی امارات از اوپک در اول مه تاریخ مهمی است و احتمالاً بیثباتی و نگاه صعودی بازار را تقویت میکند.
در مقایسه با بحرانهای قبلی، گزینههای مداخله دولتها محدودتر به نظر میرسد و این موضوع احتمال قیمتهای بالاتر را تقویت میکند. ذخیره راهبردی نفت آمریکا (Strategic Petroleum Reserve) اکنون حدود ۳۶۵ میلیون بشکه ذخیره دارد که نزدیک به کمترین سطح ۴۰ سال اخیر است؛ یعنی توان کمی برای جبران طولانیمدت کمبود دارد. این حاشیه امن محدود، همراه با تحریمهایی که ناوگان پنهان ایران را محدود کرده، نشان میدهد فشار کمبود عرضه به این زودی برطرف نمیشود.
