به گزارش رویترز، «کازوئو اوئدا» رئیس بانک مرکزی ژاپن (BoJ) گفت یک افزایش مشابه در قیمت نفت میتواند بسته به سطح دستمزدها، «انتظارات تورمی» (برداشت مردم و شرکتها از نرخ تورم آینده)، وضعیت تقاضا و نرخ ارز، نتایج متفاوتی ایجاد کند. او «اختلال در عرضه» (کمبود یا توقف عرضه بهدلیل جنگ، تحریم، حادثه یا مشکلات حملونقل) را نگرانیای دانست که بیشتر از گذشته تکرار میشود و گفت بانکهای مرکزی هنگام ارزیابی روند تورم نباید فقط به نوسان قیمت نفت نگاه کنند.
اوئدا گفت وقتی انتظارات تورمی بالا باشد و همزمان دستمزدها هم افزایش پیدا کند، خطر «اثر دور دوم» بیشتر میشود؛ یعنی شوک اولیه هزینهها، باعث افزایش پایدارتر قیمتها از مسیر رشد دستمزد و قیمتگذاری جدید شرکتها میشود. اما اگر انتظارات تورمی پایین باشد و دستمزدها رشد نکند، «تورم پایه» (تورمِ ریشهای که معمولاً نوسانهای شدیدِ کالاهای انرژی و غذا کمتر در آن اثر میگذارد) حتی بعد از یک شوک بزرگِ هزینه میتواند کنترلشده بماند. او افزود مرز بین تورم «موقت» و «ماندگار» ثابت نیست: یک شوک یکباره اگر روی شکلگیری دستمزدها، انتظارات و شیوه قیمتگذاری شرکتها اثر بگذارد میتواند به تورم پایدار تبدیل شود؛ اما حتی یک شوک بزرگ هم اگر این مسیرهای انتقال فعال نشوند ممکن است فقط موقتی بماند. او همچنین گفت شوک انرژی بعد از سال ۲۰۲۱ در ژاپن کمک کرد اقتصاد از «رکود تورمیِ منفی/کاهش قیمتها (دفلیشن)» فاصله بگیرد، بدون آنکه «مارپیچ دستمزد-قیمت» شبیه دهه ۱۹۷۰ شکل بگیرد (چرخهای که در آن افزایش دستمزدها قیمتها را بالا میبرد و افزایش قیمتها دوباره به مطالبه دستمزد بیشتر منجر میشود). نرخ USD/JPY (دلار/ین) ۰.۱۵٪ کاهش یافت و به ۱۵۹.۲۲ رسید.
تغییر تمرکز سیاستی بانک مرکزی ژاپن فراتر از قیمت نفت
به نظر میرسد بانک مرکزی ژاپن نشان میدهد واکنش سیاستیاش (اینکه در برابر تورم و رشد چه تصمیمی میگیرد) فقط با نگاه به قیمت نفت تعیین نمیشود. نکته اصلی این است که یک شوک هزینه خارجی، مثل رشد قیمت انرژی، چگونه به دستمزدهای داخلی و انتظارات تورمی منتقل میشود. بنابراین تمرکز باید از قیمت اسمیِ کالا (قیمت خامِ نفت) به دادههای بازار کار ژاپن منتقل شود.
نوسانهای اخیر نفت هم این دیدگاه را تأیید میکند؛ نفت برنت در فصل گذشته بیش از ۱۰٪ رشد کرده و در اثر تنشهای ژئوپلیتیکِ ادامهدار به نزدیک ۹۵ دلار در هر بشکه رسیده است. با این حال، انتظار میرود بانک مرکزی ژاپن تا وقتی این موضوع به مارپیچ دستمزد-قیمت منجر نشود، آن را تحمل کند. در نتیجه در مدلها وزن کمتری به «ورودیهای انرژی» (اثر قیمت انرژی در هزینه تولید) و وزن بیشتری به نظرسنجیهای انتظارات تورمی داده میشود.
مهمترین داده، مذاکرات دستمزد بهاره «شونتو» است (چانهزنی سالانه اتحادیهها و شرکتها در بهار) که به افزایش متوسط ۴.۵٪ انجامید؛ بالاترین میزان در بیش از سه دهه. این رشد قوی دستمزد، که در امتداد روند چندساله است، همان کانالی است که میتواند یک شوک موقت انرژی را به تورم ماندگار تبدیل کند. این موضوع احتمال «عادیسازی سیاست پولی» را بالا میبرد (یعنی حرکت از سیاستهای بسیار انبساطی به سمت افزایش نرخ بهره یا کاهش حمایتها)؛ آن هم در دو فصل آینده.
